يزدى در ظفرنامه هم هست - برانگيخته است ؛ طبق گفته اينان وقتى تيمور مسجد سنگين ( سنگى ) را مىساخت ، حدود دويست تن حجار از آذربايجان ، فارس ، هندوستان و ساير نواحى در آن كار مىكردند « 1 » . از زمان تيمور مدرسه‌اى باقى نمانده است ؛ ولى مدرسه الغ بيك در سمرقند - ساخته شده بين سالهاى 1417 م . و 1420 م . - چگونگى كاربست سبك جديد را در اين نوع ساختمانها نشان مىدهد « 2 » . از آنجا كه وظيفه اصلى مدرسه تعليم بوده ، لذا قسمتهاى ضرورى آن حجره‌ها براى زندگى ، اتاقهاى مباحثه و صحبت و نمازخانه بوده است . در مدرسه الغ بيك ، صحن با پلان چهار ايوانى ساخته شده است . حجره‌هاى زيستى در دو طبقه بين ايوانها تعبيه شده ولى طبقه بالا امروزه از بين رفته است . در چهارزاويه مدرسه تالار گنبدى ، جلسهء درس و مباحثه وجود داشته و در جانب جلويى مدخل ورودى و پشت ايوان براى برگزارى نماز و عبادت سرسراى درازى با محور اصلى موازى با ديوار ايجاد شده بود . در چهارزاويه بيرونى مدرسه ، چهار مناره قرار دارد ولى بر جداره وسيع مدخل مناره‌اى مشرف نشده است . اين مدخل بر نماى شمال شرقى مدرسه مسلط است : پهناى آن در يك سوم كل طول آن است . كل قوس مطبّق ايوان را نظير درب ورودى داخلى مدخل آق‌سراى نوعى زنجيره طنابى به وجود آورده است ؛ هريك از زنجيره‌ها با كاشيهاى « كورداسكا - Cuerda Seca » رويه‌كارى شده است . مناره‌ها با خاتمبندى آجرهاى لعابى و با نقشهاى مربعى كتيبه‌هاى كوفى تزيين گرديده و خاتمبندى هندسى آجرهاى لعابى ، تزيين اصلى جداره ايوان را به استثناى مارپيچهاى قوس تشكيل داده است و در مارپيچهاى قوس هنوز بقايايى از خاتمبندى موزاييك ديده مىشود . ديوار عقبى مدخل ايوان مركب از درب ورودى قوسدارى است كه از طريق يك‌هشتى به درون صحن راه دارد و دو رديف از طاقچه‌هاى قوسدار مشرف بدان است . تزيين كار در هشتى ورودى نهايت تلاش خود را به‌كار برده است . در اينجا قاببنديهايى از خاتمبندى موزاييك و نيز برجسته‌كارى گچبرى همراه با معرق وجود دارد يعنى سبكى از پوشش بدنه كه پيشتر در محراب مسجد جامع يزد به‌كار رفته بود . از نمونه‌هاى اجراى معمارى نخستين نسل معماران تيمورى چه نتايجى مىتوان حاصل كرد ؟ البته از چشمگيرترين نتايج ميزان بناهاى عظيم و سترگ است كه در ايران اين دوره ديده نمىشود .

--> ( 1 ) - به وريج ، با برنامه به انگليسى ، ص 520 . ( 2 ) - سار ، Denkmaler ؛ كوئن - وينر ، تصويرهاى ، LXXV ؛ پوگاچنكووا و رمپل ، Istoriya Iskusstv Uzbekstana صص 269 به بعد ، تصوير 265 .